Akaryakıt Sektöründe Maliyet Baskısı: “Bayiler Para Kazanamıyor”

Antalya’da düzenlenen Akaryakıt ve Gaz Ürünleri Sektör Toplantısı’nda sektörün artan maliyetleri, kredi kartı komisyonları, ruhsatlandırma, kayıt dışı satış ve maliyet altı rekabet gündeme geldi. PÜİS Genel Başkanı İmren Okumuş, motorine 7 liraya yakın zam beklediklerini belirterek, akaryakıt bayilerinin maliyet baskısının arttığını söyledi.

- Akaryakıt sektöründe maliyet baskısı: “Bayiler para kazanamıyor” ANTALYA - Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) 14. Meslek Komitesi Kırmızı Liste tarafından, Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kültür Merkezi’nde (AKM) “Akaryakıt ve Gaz Ürünleri Sektör Toplantısı” düzenlendi. Akaryakıt sektöründe yaşanan sorunların ve çözüm önerilerinin ele alındığı toplantıya Petrol Ürünleri İşverenleri Sendikası (PÜİS) Genel Başkanı İmren Okumuş, ATSO Başkan Adayı Davut Çetin, sektör temsilcileri ve akaryakıt bayileri katıldı. Toplantının ana gündemini akaryakıt bayilerinin artan maliyetleri, kredi kartı komisyonları, kayıt dışı satış, maliyet altı satış, ruhsatlandırma sorunları ve sektörün geleceğine ilişkin düzenlemeler oluşturdu. - Okumuş: “Bıçak kemiğe dayandı”   PÜİS Genel Başkanı İmren Okumuş, akaryakıt sektöründe bayilerin ekonomik açıdan zor bir dönemden geçtiğini belirterek, kâr marjlarının mevcut maliyetler karşısında yetersiz kaldığını söyledi.     Motorin fiyatlarına 7 liraya yakın zam beklediklerini açıklayan Okumuş, zam sonrasında akaryakıt istasyonlarındaki litre fiyatlarının 99-100 lira seviyelerine ulaşabileceğini ifade etti. Akaryakıt bayi sayaçlarının yapılacak zamlarla birlikte üç haneli fiyatları göstermeye başlayacağını belirten Okumuş, sayaç otomasyonlarının yeniden düzenlenmesi için bayilerden talep edilen 3 bin dolarlık bedelin de sektör açısından önemli bir maliyet oluşturduğunu söyledi. Okumuş, “Sayaçlarda son zamlarla üçlü rakamlara ulaşılacak. Sayaçların otomasyonu ve yeniden düzenlenmesi için bayilerden 3 bin dolar talep ediliyor. Bayi para ödemeyecek. Bayinin cebinden para çıkmayan her şeye evet diyoruz. Ne demek 3 bin dolar? Otomasyon bedellerini bayilere yansıtmayın” dedi. - “Bayiler POS komisyon yükünden kurtarılmalı” Sektörün temel sorunlarından birinin finansman maliyetleri olduğunu belirten Okumuş, yüksek kredi faizleri ve kredi kartı komisyonlarının bayilerin gelirleri üzerindeki baskıyı artırdığını kaydetti. Akaryakıt sektörüne özel POS komisyon oranlarının düşürülmesi veya söz konusu maliyetin bayilerin üzerinden kaldırılmasını sağlayacak bir düzenleme yapılması gerektiğini ifade eden Okumuş, “Bıçak kemiğe dayandı. Biz para kazanamıyoruz. Düzgün, dürüst esnaf batıyor. Kredi faizleri yüzde 50’nin üstünde. Gelirlerimiz azalıyor. Kredi kartı komisyonları bayiler üzerindeki finansman yükünü artırıyor” diye konuştu. Okumuş, akaryakıt bayilerinin işletme giderlerini karşılamakta zorlandığını belirterek, nakliye ücretleri ile KDV ve ÖTV uygulamalarının da sektör açısından sorun oluşturduğunu söyledi. - Kayıt dışı ve maliyet altı satış vurgusu Akaryakıt sektöründe kayıt dışı faaliyet, kaçakçılık ve maliyet altı satışın önemli sorunlar arasında bulunduğunu belirten Okumuş, Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi’nin (UTTS) bu sorunları tek başına çözmediğini savundu.                                                             Akaryakıtın rafineriden çıkışından tüketiciye ulaşmasına kadar tüm sürecin elektronik olarak takip edilmesi gerektiğini ifade eden Okumuş, “Akaryakıtta kaçakçılığı bitirmenin tek yolu, akaryakıtı geldiği, kullanıldığı son uca kadar takibi için elektronik takip sisteminin olmasıdır” dedi. Sektörde kâr marjlarının yılda dört kez enflasyona göre güncellenmesi gerektiğini de belirten Okumuş, maliyet altı satışın rekabet kapsamında değerlendirilemeyeceğini söyledi. - “İstasyonların lisansları değerli hale geldi” Sektörde bazı uygulamaların akaryakıt bayilerinin faaliyetlerini zorlaştırdığını öne süren Okumuş, akaryakıt istasyonu lisanslarının son yıllarda önemli bir ekonomik değere ulaştığını ifade etti. Dağıtım şirketlerinin bayilerle ilgili yeni uygulamalar getirmek istediğini belirten Okumuş, sözleşme süreleri ve istasyonların kiralanmasına ilişkin düzenlemelerin bayiler açısından dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Okumuş, “Kar marjı içinde rekabet olur ama maliyet altı satışta rekabet olamaz. Maliyet rafineriden çıkan fiyat değildir” ifadelerini kullandı. - “Kayıt dışılıkla mücadelede uçtan uca takip gerekli” Türkiye genelinde yaklaşık 13 bin akaryakıt bayisinin bulunduğunu belirten Okumuş, sektörün sorunlarının çözümü için bayilerin ortak hareket etmesi gerektiğini söyledi. Kaçakçılık ve kayıt dışılıkla mücadelede daha etkin bir sistem kurulmasını isteyen Okumuş, akaryakıtta KDV ve ÖTV uygulamalarına ilişkin düzenlemelerin yanı sıra ürünün millileşmesinden tüketiciye ulaşmasına kadar tüm sürecin takip edilmesini sağlayacak bir sistem oluşturulması gerektiğini belirtti. Türkiye’de araç sayısının 32 milyona ulaştığını ifade eden Okumuş, 2013 yılına göre araç sayısının yaklaşık iki katına çıkmasına rağmen akaryakıt satış oranlarının aynı ölçüde artmamasının nedenlerinin araştırılması gerektiğini kaydetti. Okumuş, “Kayıt dışı, kaçakçılık, maliyet altı satış bizim kırmızı çizgimizdir” dedi. - Çalışma süreleri ve “Gri Alan” uygulaması gündemde Okumuş, akaryakıt sektöründe ortaya çıkan “Gri Alan” uygulamasının daha şeffaf hale getirilmesi ve akaryakıt istasyonlarında çalışma sürelerinin 12 saate çıkarılması konusunda çalışmaların sürdüğünü de açıkladı. Akaryakıt sektörünün geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Okumuş, Türkiye’nin küresel ölçekte yaşanan enerji dalgalanmaları sırasında akaryakıt arzında ciddi bir kriz yaşamadığını söyledi. Okumuş, geçmiş yıllarda yaşanan akaryakıt kuyruklarını hatırlatarak, Türkiye’nin son dönemde yaşanan küresel gelişmelere rağmen akaryakıt arzını sürdürmesinde ilgili kurumların çalışmalarının etkili olduğunu ifade etti. - İbrahim Kaya: “Sorumluluk ve maliyetlerimiz artıyor” ATSO 14. Grup Tüp Gaz Temsilcisi İbrahim Kaya da toplantıda tüplü LPG sektörünün sorunlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.   Antalya’da yaklaşık 800 işletmenin tüplü LPG faaliyeti yürüttüğünü belirten Kaya, sektörün enerji arzı ve güvenlik açısından taşıdığı sorumluluğa dikkati çekti.       Kaya, tüplü LPG sektöründe sorumluluk ve maliyetlerin artmasına rağmen kazançların aynı oranda yükselmediğini söyledi. Sektörün dört temel sorununa işaret eden Kaya; tüplü LPG satışlarında TC kimlik numarası uygulaması, depolama alanlarının yetersizliği, yetkisiz satıcılar nedeniyle oluşan haksız rekabet ve tali bayi sorunlarının çözülmesi gerektiğini ifade etti. Kaya, merkezi bir dijital altyapı oluşturulması, uygun bölgelerde ortak LPG depolarının kurulması ve yetkisiz satışların denetlenmesi yönünde düzenlemeler yapılmasını talep etti. - Ali Yılmaz’dan mesleki eğitim önerisi TOBB Akaryakıt Sektör Meclisi Başkan Yardımcısı ve PÜİS Yüksek İstişare Kurulu Başkan Yardımcısı Ali Yılmaz ise sektörün sorunlarının ilgili kurumlara aktarılması ve çözüm üretilmesi amacıyla yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi verdi.     ATSO meslek komitesi, ATSO Meclisi, Yönetim Kurulu ve TOBB Sektör Meclisi arasındaki işleyişe değinen Yılmaz, sektör temsilcilerinden gelen sorunların ilgili kamu kurumlarına iletildiğini söyledi. Akaryakıt istasyonlarında oto yıkama gibi yan faaliyetlerin sektör açısından önemli bir gelir alanı olduğunu belirten Yılmaz, ruhsatlandırma süreçlerinin netleştirilmesi ve ruhsatsız işletmelere yönelik denetimlerin artırılması gerektiğini ifade etti. Yılmaz ayrıca, sektör temsilcilerinin sorunlarını daha hızlı iletebilmesi amacıyla QR kod ve internet sitesi üzerinden erişilebilecek bir iletişim sistemi üzerinde çalışıldığını belirtti.                                                  Sektörün nitelikli insan kaynağı ihtiyacına da dikkati çeken Yılmaz, Antalya’da bir Akaryakıt Meslek Yüksekokulu kurulmasını önerdi. Yılmaz, mesleki eğitim yoluyla sektöre nitelikli personel kazandırılmasının önem taşıdığını söyledi. Toplantının soru-cevap bölümünde avukatlar Cem Eryılmaz ve Mehmetcan Karaca, sektör temsilcilerinin uygulamada karşılaştığı hukuki sorunlara ilişkin sorularını yanıtladı. Program, sektör temsilcilerinin görüş ve önerilerinin değerlendirilmesinin ardından sona erdi.