ERDOĞAN'DAN TARİHİ AŞKABAT ZİRVESİNDE DÜNYAYA SERT ÇAĞRI: FİLİSTİN'E OLAN BORÇ ARTIK ÖDENMELİ!

Türkmenistan'ın daimi tarafsızlığının 30. yıl dönümü ve Uluslararası Barış ve Güven Yılı münasebetiyle Aşkabat'ta toplanan devlet başkanları, küresel gerilim, savaşlar ve iklim krizi gibi hayati konuları masaya yatırdı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Gazze’deki katliamlar karşısında iki devletli çözümün aciliyetine dikkat çekerken, Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev ise BM'de köklü reform ve Uluslararası Su Örgütü kurulması önerileriyle zirveye damga vurdu.

Aşkabat, Türkmenistan    Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat, 12 Aralık 2025 tarihinde, daimi tarafsızlık statüsünün 30. yıl dönümünü kutlayan bu önemli günde, dünya siyasetinin nabzının attığı bir merkez haline geldi. **"Uluslararası Barış ve Güven Forumu"**nda bir araya gelen Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kassym-Jomart Tokayev, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeshkian ve daha pek çok lider; barış ve güvenliğin sürdürülebilir bir gelecekteki rolünü tartıştı. - Cumhurbaşkanı Erdoğan: Gazze'de Kalıcı Çözüm Şart Ata yurdu olarak nitelendirdiği Türkmenistan'daki bu anlamlı buluşmada söz alan Cumhurbaşkanı Erdoğan, öncelikle Türkmen halkını daimi tarafsızlıklarından dolayı kutladı ve iki kardeş ülkenin ortak tarih ve manevi bağlarını vurguladı. Ancak konuşmasının asıl ağırlık noktasını, son asrın en acımasız katliamlarından birinin yaşandığı Gazze'deki dram oluşturdu. Erdoğan, bölgede kırılgan bir şekilde süren ateşkesin kalıcılığı ve insani yardımların ihtiyaç sahiplerine kesintisiz ulaşımının temel öncelik olduğunu belirtti. İsrail’in ihlallerine rağmen süren ateşkese uluslararası toplumun güçlü desteğinin devam etmesi gerektiğini vurguladı.   Cumhurbaşkanı Erdoğan, kalıcı barışın yol haritasını da net bir şekilde ortaya koydu: "Barışın tesisine yönelik tüm aşamalara Filistinlilerin dâhil olmasını ve katkı vermesini elzem görüyoruz. Nihai hedef ise iki devletli çözümdür. Bunun formülü Filistinli kardeşlerimizin çektiği acılarda, onurlu mücadelelerinde ve uluslararası düzenlemelerde kayıtlıdır." Bu tarihi borcun artık ödenmesi gerektiğini vurgulayan Erdoğan, Türkiye'nin arabuluculuk alanında adil ve güven veren yaklaşımıyla önde gelen aktörler arasında yer aldığını kaydetti. Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşa yönelik diplomatik girişimlere somut destek vermeye hazır olduklarını yineledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise konuşmasını Türkmen edebiyatının kurucusu Mahtumkulu Firaki’nin: "Barış ancak adaletle, güven ancak karşılıklı saygıyla, istikrar ancak diyalog ve iş birliğiyle mümkündür," sözleriyle taçlandırdı. Aşkabat'ta gerçekleşen bu tarihi Forum, hem Orta Asya'da hem de küresel ölçekte yeni bir barış ve güven iklimi tesis etme çabalarına güçlü bir ivme kazandırma hedefiyle son buldu. - Kazakistan Liderinden Küresel Denge İçin Radikal Öneriler Kazakistan Cumhurbaşkanı Kassym-Jomart Tokayev ise Forum'a küresel yönetişime dair cesur ve köklü önerilerle katıldı. Türkmenistan'ın daimi tarafsızlığını tebrik eden Tokayev, ülkesinin politikasının geniş Avrasya kıtasında istikrar ve kalkınmaya önemli katkı sağladığını belirtti. Ancak genel küresel durumun son derece gergin olduğunu, karşılıklı güven ve hoşgörünün yetersiz kaldığını vurguladı. Tokayev, uluslararası hukukun aşınması ve Birleşmiş Milletler'in (BM) yetki ve etkinliğinin azalmasının "son derece üzücü" olduğunu dile getirdi. Bu durumun önüne geçmek için BM Reformu kaçınılmaz bir zorunluluktur. Kazak lider, Güvenlik Konseyi'nin genişletilmesi ve Genel Kurul'un rolünün güçlendirilmesi gerektiğini savunarak, BM sisteminin reformu için somut öneriler geliştirmek üzere 'benzer görüşlü bir grup' oluşturulması önerisini tekrarladı. Ayrıca, Türkmenistan'ın ilan ettiği BM Barış ve Tarafsızlık Üniversitesi kurulması girişimine de tam destek verdiğini duyurdu. - Su Sorunu Hayati Öncelik: Uluslararası Su Örgütü Kurulmalı Cumhurbaşkanı Tokayev'in konuşmasında bölgesel ve küresel güvenliğin ötesine geçilerek, su güvenliği konusu stratejik bir öncelik olarak ele alındı. Artan su kıtlığı karşısında, sınır ötesi su kullanımı ve Hazar Denizi'nin sığlaşması gibi sorunlar acil çözümler gerektirmektedir. Tokayev, Hazar Denizi'nin mevcut sığlaşma hızıyla tehlikeli sürecin geri dönülemez hale gelebileceği ve zincirleme çevresel, sosyoekonomik ve siyasi sonuçları tetikleyebileceği uyarısında bulundu. Bu hayati sorunun parçalı değil sistematik olarak ele alınması gerektiğini belirten Tokayev, BM sisteminde sadece su sorunlarına odaklanan özel bir yapı bulunmamasından yola çıkarak çarpıcı bir teklif sundu: Uluslararası Su Örgütü kurulması. Tokayev, mevcut kurumlar arası mekanizma olan BM-Su'yun tam teşekküllü özel bir BM ajansına dönüştürülmesinin en uygun seçenek olduğunu öne sürdü. Kazakistan'ın gelecek Nisan ayında Astana'da, bu küresel su örgütü konusunda uluslararası bir istişare sürecini başlatmayı amaçladığı Bölgesel Çevre Zirvesi'ne ev sahipliği yapacağını duyurdu. - Bölgesel İş Birliği ve Ekonomik Büyüme Vurgusu Liderler, Orta Asya'nın ekonomik başarısının ve bölgesel iş birliğinin önemine de değindi. Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, küresel ekonominin yavaşlamasına rağmen Orta Asya'nın güçlü bir büyüme gösterdiğini, Kazakistan'ın ekonomik büyümesinin bu yıl %6'yı aşacağını ve GSYİH'nın 300 milyar doları geçeceğini bildirdi. Bölge ülkelerinin Trans-Hazar Uluslararası Ulaşım Rotası (Orta Koridor) gibi projelerle transit ve ulaşım potansiyellerini aktif olarak genişlettiğini kaydeden Tokayev, Kazakistan'ın demiryolu, liman ve karayolu altyapısını modernize ettiğini belirtti.