Isparta Ticaret ve Sanayi Odası (ITSO) Başkanı Metin Çelik, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın kullandığı yapay zekâ sisteminin inşaat ve gayrimenkul sektöründe gerçek piyasa değerinin çok üzerinde "önerilen satış bedelleri" ürettiğini açıkladı. Çelik, Hazine ve Maliye Bakanlığı'na seslenerek, hatalı analizlerin düzeltilmesi, topraktan satışlar ve yüksek enflasyon kaynaklı maliyet artışlarının vergilendirilmesindeki sorunların çözülmesi çağrısında bulundu.

ITSO Başkanı Çelik: "Vergi Dairelerinin Önerdiği Fiyatlar Gerçek Değil!" ISPARTA – Isparta Ticaret ve Sanayi Odası (ITSO) Yönetim Kurulu Başkanı Metin Çelik, inşaat ve gayrimenkul sektörünü yakından ilgilendiren kritik bir konuda açıklama yaptı. Başkan Çelik, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) bünyesinde kullanılan yapay zekâ tabanlı yeni vergi analiz sisteminin sahadaki piyasa gerçekleriyle çeliştiğini ve acilen düzeltilmesi gerektiğini dile getirdi. Dijital dönüşüm çalışmaları kapsamında devreye alınan yapay zekâ algoritmasının, bazı vergisel işlemleri insan müdahalesi olmadan sonuçlandırdığını belirten Çelik, uygulamanın pratikte kaosa neden olduğunu söyledi. ITSO olarak üyelerden gelen şikâyetleri Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’ne (TOBB) ilettiklerini aktaran Çelik, kamuoyuyla üç temel sorunu paylaştı. - Yapay Zekâ Fiyatları Piyasayı Şaşırtıyor Sektörün karşı karşıya kaldığı en büyük sorun, yapay zekâ tarafından üretilen "önerilen tapu satış bedellerinin" piyasa dinamiklerini yansıtmaması. Başkan Çelik, algoritmanın bazı bölgelerde gerçek piyasa değerinin %30 ila %60 üzerinde fiyatlar önerdiğini ifade etti.  "Gerçek satış bedelleri emsal belgelerle ispatlanmasına rağmen, yapay zekâ tarafından önerilen bedellerin bağlayıcı gibi algılanması sorun yaratıyor. Bu durum, üyelerimize 'Neden bu bedelin altında satış yaptınız?' şeklinde sürekli sorgulama yazılarının gönderilmesine neden oluyor," diyen Çelik, bu uygulamanın kayıt dışılığı azaltmak yerine, piyasada güvensizlik ve idari yük artışına yol açtığı uyarısında bulundu. Çelik, öneri niteliğindeki bu verilerin bağlayıcı olmadığının açıkça belirtilmesi ve algoritmanın bölgesel verilerle güncellenmesi çağrısında bulundu. - Topraktan Satışlarda Hukuki Hata İddiası İkinci kritik başlık ise inşaat ruhsatı alındıktan sonra gerçekleştirilen topraktan satışların vergilendirilmesindeki yanlış sınıflandırma. Çelik, sektörün temel finansman yöntemi olan erken dönem satış bedellerinin, bazı vergi incelemelerinde, sanki konut fiilen teslim edilmiş gibi değerlendirilerek teslim aşamasındaki değerleme ile karıştırıldığını belirtti. Bu yanlış uygulamanın mükellefler üzerinde gereksiz vergi yükü oluşturduğunu ve hukuki olarak isabetli olmadığını savundu. - Enflasyon Kaynaklı Maliyet Artışı "Kâr" Sayılıyor ITSO Başkanı Çelik’in dikkat çektiği üçüncü ve en önemli sorunlardan biri de, özellikle 2021 sonrası dönemde yaşanan olağanüstü maliyet artışlarının vergi incelemelerinde "kâr" gibi algılanması. Malzeme fiyatları, işçilik ve enerji giderlerindeki %300–%700'e varan farkların proje maliyetlerini yükselttiğini belirten Çelik, firmaların daha önce yapılan satış sözleşmeleri nedeniyle bu farkları fiyatlara yansıtamadığını hatırlattı. "Bu farkların bazı incelemelerde 'kâr edilmiş gibi' değerlendirilmesi hem ekonomik gerçeklikle hem de mükellefin durumu ile bağdaşmamaktadır," ifadelerini kullanan Çelik, Gelir İdaresi’nden enflasyon kaynaklı maliyet artışlarının yanlış yorumlanmasının önüne geçilmesi amacıyla açıklayıcı bir düzenleme yapılmasını talep etti. Başkan Çelik, bu sorunların çözümü için GİB'den genelge veya rehber yayınlanması, yapay zekâ modelinin sektör temsilcileriyle birlikte güncellenmesi ve topraktan satışlar ile enflasyon etkisinin netleştirilmesi gerektiğini ifade etti. Çelik, sürecin TOBB İnşaat ve Taahhüt Hizmetleri Kurulu’nda da gündeme alındığını ve takibinin kararlılıkla sürdürüleceğini sözlerine ekledi.